Problem leworęczności

Lateralizacja, czyli stronność związana jest z dominowaniem jednej z półkul mózgowych. Za dominację prawej strony ciała odpowiada lewa półkula, a za dominację lewej strony ciała odpowiada prawa półkula.

Wyróżnia się następujące modele lateralizacji:

Lateralizacja prawostronna - dominacja prawej ręki, oka, nogi ( dominująca lewa półkula mózgu )
Lateralizacja lewostronna - dominacja lewej ręki, nogi, co świadczy o dominującej roli prawej półkuli mózgu.
Lateralizacja skrzyżowana - wyraźna czynnościowość narządów ruchu i zmysłu, nie po tej samej stronie, a po obu stronach ciała. Można tu spotkać dzieci leworęczne, ale prawooczne i prawonożne.
Lateralizacja nieustalona , czyli słaba- przejawia się oburęcznością, obuocznością, obunożnością.

A zatem dzieci obserwowane przez rodziców i nauczycieli jako leworęczne mogą należec do grupy z lateralizacją lewostronną, ale mogą być to także dzieci z lateralizacją skrzyżowana o formule: lewa ręka - prawe oko. Jak wynika z badań, te drugie maja więcej trudności i niepowodzeń w przedszkolu, szkole. Dotyczy to również dzieci praworęcznych z dominującym lewym okiem.

Jak sprawdzić, czy dziecko jest prawo czy leworęczne?

Dzięki różnym metodom i testom można dziś względnie dokładnie ustalić lewo lub praworęczność dziecka. Sprawdziany i testy są tak proste, że mogą je przeprowadzić rodzice lub nauczyciele w przedszkolu lub w szkole. Najwięcej oddaje obserwacja zachowania się dziecka w naturalnej sytuacji, kiedy wykonuje ono czynności spontanicznie, bez kontroli otoczenia.

1. Ustalenie dominującej ręki.
Najprostszy sprawdzian wskazujący, która ręka u dziecka jest wiodąca, polega na zaobserwowaniu, którą rękę podnosi zgłaszając się do odpowiedzi, którą otwiera drzwi i okna, gasi światło, puka do drzwi, trzyma szczoteczkę do zębów, czesze się, bierze nożyczki lub kredkę. Ważne jest zaobserwowanie, którą ręką posługuje się dziecko używając widelca i noża. Podczas tego sprawdzianu obserwujemy, która rękę dziecko częściej wybiera do wykonania czynności, sprawność rąk oraz tempo pracy.

2. Obserwacja prawo i leworęczności podczas zabawy.
Zabawa dziecka jest doskonała okazją do zaobserwowania, którą ręką posługuje się precyzyjniej (np. klocki, puzzle, kredki, ołówki). Zwracamy też uwagę, której ręki używa dziecko atakując innych i którą chroni lub odpiera ataki przeciwnika (trzymanie ręki przed twarzą). Proponowane rodzaje gier:
Gry przy których dziecko musi użyć siły- wbicie drewnianego gwoździa,rzucanie piłki .
Gry wymagające zręczności - rzucanie strzałkami do tarczy, celowanie piłką do kosza.
Gry wymagające szybkiej reakcji.

3. Ustalenie dominującego oka.
Dziecko obserwuje wyznaczony cel trzymając przy oku węższy otwór lejka.
Dziecko patrzy przez maleńką dziurkę w dużej kartce papieru (np. gazety),a następnie spogląda przez małą dziurkę od klucza.
Jeśli podczas wykonywania zadań dziecko korzystało zawsze z tego samego oka, dalsze badania dominującego oka nie są potrzebne.

4. Ustalenie dominującego ucha.
W celu ustalenia dominującego ucha sadza się dziecko przy stole z rękami na kolanach. Prosi się je o wzięcie leżącego na stole zegarka i posłuchanie jego tykania. Odnotowujemy, do którego ucha przyłożyło zegarek. Kolejny sprawdzian polega na tym, że prowadzący test staje za dzieckiem i mówi coś szeptem. Należy zwrócić uwagę, w którą stronę dziecko odwraca głowę.

5. Ustalenie dominującej nogi.
Należy zaobserwować:

• z której nogi dziecko najpierw zdejmuje but,
• którą nogą wykonuje długi krok nad przeszkodą,
• na której nodze skacze,
• którą nogą kopie piłkę,
• która nogą wchodzi lub schodzi najpierw ze schodów.